سیماهای کانه‌زایی عناصر کمیاب و نادر خاکی در سنگ‌های برشی در کانسار سه‌چاهون براساس شواهد کانی‌شناسی و ژئوشیمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم زمین

2 پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای

3 استاد دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید یهشتی

4 استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

بررسی شواهد موجود از جمله کانی‌شناسی باطله (و کانسنگ) کانسار مگنتیت- آپاتیت سه‌چاهون مبین حضور کانی‌هایی با خصوصیاتی همچون سیمای کانی‌شناختی ویژه از نظر خصوصیات کانی‌شناسی و روابط پاراژنتیک با کانی‌هایی مانند: آمفیبول‌ها، مگنتیت و کلسیت است. کانی‌های میزبان عناصر مذکور علاوه بر کانسنگ مگنتیت-آپاتیت در بخش باطله معدن نیز یافت می‌شوند و در فازی موسوم به فاز برشی تجمع قابل توجهی نشان می‌دهند. مقادیر بالای عناصر کمیاب (توریم) و نادر خاکی سبک (LREE) شامل لانتان، سریم، پرازئودیمیم و نئودیمیم شاخصه این زون می‌باشد که در آنالیزهای صورت گرفته به وضوح قابل دریافت است و رخداد آن وابسته به سیالاتی است که پس از تشکیل کانسنگ مگنتیت- آپاتیت، باعث متاسوماتیسم سنگ‌های میزبان کانسار و بخشی از کانسنگ شده و عناصر کمیاب و نادر خاکی را در فازهای سیلیکاتی و فسفاتی در سنگ متمرکز نموده است. منشأ این سیالات بخوبی مشخص نگردیده است؛ اما براساس شواهد ژئوشیمیایی، منشأ احتمالی آنها در وابستگی نزدیک با ماگماهای مشتق شده از توده‌های نیمه نفوذی تزریق شده در مناطق فرورانش می‌باشد. براساس شواهد پاراژنتیک و ژئوشیمیایی، قسمتی از این عناصر می توانسته توسط کمپلکس‌های کربناتی حمل شده و در محل تجمع و تشکیل سنگ‌های مزبور، تمرکز یافته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralization aspects of rare earth elements of the brecciated rocks at the Sechahun ore deposit based on mineralogical and geochemical evidences

چکیده [English]

Examination of the evidences available including mineralogy of the gangue (and ore) portions of the Se-Chahun magnetite-apatite ore deposit revealed the existence of minerals characterized by special mineralogical aspect in the context of mineralogical characteristics and paragenetic relationships with amphiboles, magnetite and calcite. Trace and REE host minerals are found in the both gangue portion and the magnetite-apatite ore showing remarkable concentration in a phase referred to as the brecciated phase. This zone is characterized by high amounts of trace (Th) and light rare earth elements including La, Ce, Pr and Nd revealed in analysis available. Mineralization of these elements is related to solutions appeared after magnetite-apatite mineralization in the region resulted in metasomatism of the host rocks and a part of the ore and also deposition of the REE as silicates and phosphates. There is not a direct clear key to explain that where these solutions were originated but based on the geochemical evidences, the probable provenance is thought to be related to the magmas derived from the arc related bodies injected in subduction zones. Based on the paragenetic and geochemical evidences, a part of these elements is transported by carbonate complexes and accumulated in the brecciated rocks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "mineralogy"
  • "trace and rare earth elements"
  • "brecciated phase"
  • "Sechahun ore deposit"