مشاهده‌ی آرایش جداساز در شبیه‌سازی ترابرد توکامک کشیده‌ی دماوند

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده فیزیک پلاسما و گداخت هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 51113-14399، تهران-ایران

2 دانشکده مهندسی برق، دانشگاه صنعتی شریف، صندوق پستی: 9363-11365، تهران-ایران

چکیده

توکامک یکی از دستگاه‌های مغناطیسی محصورساز پلاسما است که در آن پلاسما تحت تأثیر میدان‌های الکترومغناطیسی قطبی و چنبره‌ای بسیار قوی، گرم و متراکم می‌شود. هم اکنون در مسیر تحقیقات گداخت هسته‌ای در تولید انرژی پاک و ارزان قیمت یکی از انتخاب‌های مناسب و مورد توجه توکامک می‌باشد، و به نظر می‌رسد که ساخت توکامک بین‌المللی ایتر در فرانسه رویای بشر را برای ایجاد یک نیروگاه گداخت اقتصادی عملی سازد. در این مقاله به مسئله تعادل و ترابرد الکترومغناطیسی پلاسمای توکامک و معادله‌های حاکم بر آن پرداخته و برای دستیابی به آرایش مناسبی از پلاسما در توکامک دماوند که از کشیدگی بالایی برخوردار است، به حل تفصیلی معادله‌ها به روش عددی و تحلیلی می‌پردازیم. در نهایت سناریویی از تحولات مکانی- زمانی پلاسما در توکامک دماوند را با تلفیق معادله‌های تعادل و ترابرد به شکل هم‌زمان یا خودسازگار به دست می‌آوریم. نکته‌ی خاص در بررسی و مطالعه‌ی شارهای به دست آمده مشاهده‌ی آرایش جداساز در توکامکی کوچک با سطح مقطع کشیده و نسبت بالا از نوع دماوند است. آرایش جداساز، مشخصه‌ی‌ توکامک‌های پیشرفته‌ای چون JET بوده و یکی از قابلیت‌های اساسی در آن‌ها به شمار می‌رود. بدین‌ترتیب امکان طراحی منحرف‌کننده در توکامک دماوند به منظور مطالعه‌ی برهم‌کنش پلاسما و جداره و همچنین چگونگی دریافت انرژی از پلاسما مطرح و میسر می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Observation of Separatrix Configuration in Transport Simulation of Elongated Damavand Tokamak

نویسندگان [English]

  • F Dini 1
  • S Khorasani 2
چکیده [English]

Tokamak is known as a magnetic system for plasma confinement, where the plasma is heated and pressurized under the influence of powerful toroidal and poloidal magnetic fields. Currently, tokamak is one of the proper choices for generation of clean and low-cost energy, and it is anticipated that the construction of ITER as an international project in France fulfills the mankind dream for providing an economy energy resource. In this paper, we consider the equilibrium and transport problem in a tokamak plasma, and we study the numerical solution to the corresponding equations to achieve a desirable plasma configuration in Damavand tokamak, of electromagnetic fields highly elongated cross section. Through the self-consistent combination of transport and equilibrium equations, we obtain a scenario for the temporal and spatial evolutions of plasma in Damavand. In particular, we noticed from the study of simulation data the existence of separatrix configuration in a small tokamak with elongated cross section and large aspect ratio. The separatrix configuration is a characteristic of advanced tokamaks including JET, and is regarded as an essential capability of these machines. This paves the way for designing a divertor for Damavand tokamak, to study the plasma-wall interaction, as well as mechanisms of energy extraction from plasma.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tokamak Devices
  • Grad-Shafranov equation
  • Neoclassical Transport Theory
  • Variational Methods
  • Separatrix Configuration
  • Plasma Simulation
  • Finite element method
  • Equilibrium
  • Finite Difference Method
  • Numerical Solution
  1. K. Niu, “Nuclear Fusion,” Cambridge University Press, Cambridge (1989).
 

  1. J.P. Freidberg, “Plasma Physics and Fusion Energy,” Cambridge University Press (2007).
 

  1. W.M. Stacey, “Fusion Plasma Physics,” Wiley-VCH (2005).
 

  1. J. Wesson, “Tokamaks,” 3rd ed, Oxford University Press (2004).
 

  1. A.H.A. Bécoulet, P. Strand, H. Wilson, M. Romanel, “Integrated Tokamak Modeling: The Way Towards Fusion Simulators,” Proceedings of IAEA Fusion Energy Conference (2006).
 

  1. J. Mandrekas, “Fusion Simulation Project Status and Plans,” US Fusion Energy Sciences Advisory Committee Meeting (March 2, 2007).
 

  1. S. Itakura, “Broader Approach Project,” ITER Australia Workshop, Sydney (October 12-13, 2006).
 

10.A.H. Kritz, “PTRANSP: Predictive TRANSP Code,” US–Japan Workshop (29–31 January, 2007).

 

11.J.P.H.E. Ongena, M. Evard, D. McCune, “Numerical Transport codes,” Fusion Science and Technology, 49, 337-345 (2006).

 

12.C.E. Singer, D.E. Post, D.R. Mikkelsen, M.H. Redi, A. McKenney, A. Silverman, F.G.P. Seidl, P.H. Rutherford, R.J. Hawryluk, W.D. Langer, L. Foote, D.B. Heifetz, W.A. Houlberg, M.H. Hughes, R.V. Jensen, G. Lister, J. Ogden, “BALDUR: A One–Dimensional Plasma Transport Code,” Computer Physics Communications, 49, 275-398 (1988).

13.G.V. Pereverzev and P.N. Yushmanov, “ASTRA, Automated System for Transport Analysis in a Tokamak,” Report IPP 5/98, Max-Planck-Institut fur Plasmaphysik (2002).

 

14. J.Y. Kim, M.H. Ju, H. Jhang, A.R. Polevoi, G.V. Pereverzev, “Simulation Study of KSTAR Target Operating Modes using ASTRA,” 27th EPS Conference on Controlled Fusion and Plasma Physics, Budapest, 24B, 336-339 (2000).

 

15.D.A. Batchelor, M. Beck, A. Becoulet, R.V. Budny, C.S. Chang, P.H. Diamond, J.Q. Dong, G.Y. Fu, A. Fukuyama, T.S. Hahm, D.E. Keyes, Y. Kishimoto, S. Klasky, L.L. Lao, K. Li, Z. Lin, B. Ludaescher, J. Manickam, N. Nakajima, T. Ozeki, N. Podhorszki, W.M. Tang, M.A. Vouk, R.E. Waltz, S.J. Wang, H.R. Wilson, X.Q. Xu, M. Yagi, F. Zonca, “Simulation of Fusion Plasmas: Current Status and Future Direction,” Plasma Science and Technology, 9, 312-387 (2007).

 

16.W.M. Tang, “Advanced computations in plasma physics,” Physics of Plasmas, 9, 1856-1872 (2002).

 

17.F. Dini, S. Khorasani, R. Amrollahi, “Green Function of Axisymmetric Magnetostatics,” Iranian Journal of Science and Technology, A28, 197-204 (2004).

 

18.R. Amrollahi, S. Khorasani, F. Dini, “Time-Domain Self-Consistent Plasma Equilibrium in Damavand Tokamak,” Journal of Plasma and Fusion Research SERIES, 3, 161-165 (2000).

 

19. F. Dini, S. Khorasani, R. Amrollahi, “Variational Finite Element Method for Axisymmetric Magnetohydrodynamic Equilibrium,” Scientia Iranica, 10, 419-425 (2003).

 

20.ر. امراللهی، ف. دینی، س. خراسانی، ”تعادل پلاسمای کشیده در توکامک دماوند،“ مجموعه مقالات اولین کنفرانس کاربردهای فیزیک و علوم هسته‌ای در پزشکی و صنعت، 264-259، تهران (1378).                                                                                     

 


 

 

21.J.T. Hogan, “Multifluid tokamak transport models,” in Methods on Computational Physics, J. Killeen, Ed, New York, Academic, 16, 131-164 (1976).

 

22.F.L. Hinton and R.D. Hazeltine, “Theory of plasma transport in toroidal confinement systems,” Reviews of Modern Physics, 48, 239-308 (1976).

 

23.R.J. Hawryluk, “An Empirical approach to Tokamak transport,” in Physics of Plasmas Close to Thermonuclear Conditions, ed. by B. Coppi, G.G. Leotta, D. Pfirsch, R. Pozzoli, E. Sindoni, (CEC, Brussels, 1980), Vol. 1, 19-46.

 

24.T.J. Dolan, “Fusion Research,” Pergamon Press, New York, Chapter 8 (1982).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

25.A.H. Boozer, “Physics of magnetically confined plasmas,” Reviews of Modern Physics, 76, 1071-1141 (2004).

 

26.L.C. Woods, “Theory of Tokamak Transport,” Wiley-VCH Verlag (2006).

 

27.ف. دینی و س. خراسانی، ”محاسبه ضریب هدایت           نئوکلاسیک با استفاده از کسر ذرات به دام افتاده برای پلاسمای توکامک کشیده دماوند،“ مجله علوم و فنون هسته‌ای، شماره 40، 33-25 (1386).                                                                        

 

28.S. Khorasani, F. Dini, R. Amrollahi, “New algorithm for time-domain simulation of neo-classical transport,”Proceedings of 29th EPS Conference on Plasma Physics and Controlled Fusion (On CD-ROM), Montreux (2002).